Volgens berichten in de media hebben de VS, na de aankondigingen van de Amerikaanse president Donald Trump over invoertarieven van 25% op staal, aluminium, auto's en auto-onderdelen, op 2 april een mondiaal wederkerig tariefbeleid onthuld, dat een wederkerig tarief van 20% omvat, gericht op de Europese Unie (EU).
EU-ambtenaren verklaarden dat ongeveer € 290 miljard aan EU-export onderworpen zal zijn aan het Amerikaanse basistarief van 20%, wat zich vertaalt in nog eens € 58 miljard aan tariefkosten. De automobielsector zal het zwaarst getroffen worden, aangezien het importtarief van 25% dat de VS op auto's uit de EU oplegt, gevolgen zal hebben voor goederen ter waarde van ongeveer €66 miljard. Bovendien zullen de tarieven van 25% op staal en aluminium nog eens € 26 miljard aan metaalexporten in de EU beïnvloeden.
De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, heeft het tariefbeleid van Trump krachtig bekritiseerd en er bij de VS op aangedrongen om van confrontatie naar onderhandeling over te gaan. Mochten de gesprekken met het Witte Huis echter mislukken, dan is de EU bereid onmiddellijk te reageren. Naast de aanvankelijke tegenmaatregelen tegen de Amerikaanse staaltarieven is de EU bereid verdere vergeldingsmaatregelen te treffen.
Vorige maand heeft de EU, na de aankondiging van de Amerikaanse staaltarieven, tarieven van 15%-25% opgelegd op € 26 miljard aan Amerikaanse goederen, waaronder staal- en aluminiumproducten, landbouwproducten (zoals bourbon en pindakaas), textiel en huishoudelijke apparaten. De tarieven bestrijken ruim 2.000 productcategorieën en zullen naar verwachting rond half april van kracht worden.
Als reactie op het Amerikaanse tarief van 25% op geïmporteerde auto's heeft de EU een tweede fase van tegenmaatregelen gelanceerd, waarbij het plan is om een vergeldingstarief van 30% op te leggen aan SUV's en pick-up trucks die in de EU worden verkocht door Amerikaanse autofabrikanten zoals General Motors en Ford. Als dit wordt ingevoerd, zou dit kunnen leiden tot een daling van 12% van de Amerikaanse autoverkopen in de EU, wat zou resulteren in verliezen van meer dan € 4 miljard.
Bovendien kan de EU zich richten op grote Amerikaanse technologiebedrijven. Carsten Brzeski, hoofd van Global Macro bij ING, stelde mogelijke acties voor, waaronder strengere regelgeving, het gebruik van het Anti-Coercion Instrument (ACI) van de EU om bedrijfslicenties uit te stellen, het beperken van de toegang tot overheidscontracten, het beperken van intellectuele eigendomsrechten of zelfs het verbieden van Amerikaanse investeringen in de EU. Potentiële doelsectoren zijn onder meer appstores, smartphones en clouddiensten.
Gezien het beperkte aantal binnenlandse technologiegiganten in de EU blijft de EU sterk afhankelijk van producten en diensten van Apple, Google, Amazon, Meta, Microsoft, Intel en LinkedIn. Uit EU-gegevens blijkt dat de VS een handelsoverschot van €109 miljard met de EU heeft in de dienstensector. Het richten van zich op de Amerikaanse digitale diensten wordt in het instrumentarium van het handelsbeleid van de EU beschouwd als een ‘nucleaire optie’.
De Franse president Emmanuel Macron heeft er bij Europese bedrijven op aangedrongen investeringen in de VS te onderbreken, terwijl de Franse regering ook maatregelen onderzoekt om Amerikaanse technologiebedrijven tegen te gaan. Ondertussen heeft de vertrekkende Duitse vicekanselier Robert Habeck voorgesteld dat de EU een alliantie zou vormen met Mexico en Canada om zich gezamenlijk te verzetten tegen Amerikaanse tarieven.
Spanje vreest een daling van de export naar de VS met 14%, vooral van machines en elektrische apparatuur. De Spaanse premier Pedro Sanchez heeft een responsplan van € 14,1 miljard aangekondigd om bedrijfsfinanciering te ondersteunen en alternatieve markten buiten de VS te verkennen
De voorzitter van de Europese Commissie benadrukte dat de EU over veel instrumenten beschikt -van handel tot technologie en marktomvang- bij het formuleren van haar reactie. Niettemin staan zowel Europa als de VS veel op het spel in dit escalerende handelsconflict. Uit gegevens uit de EU blijkt dat de VS in 2024 de grootste goederenklant van Europa was en alles kocht, van farmaceutische producten en auto's tot alcoholische dranken en telecomapparatuur. Tegelijkertijd blijkt uit Amerikaanse statistieken dat de EU vorig jaar de grootste bron van Amerikaanse goederenimport was.
